نوشته‌ها

نکاتی درباره جرم قتل

قتل به معنی کشتن و سلب زندگی از شخص دیگری می باشد و از بزرگترین جرایم موجود در تمامی جوامع انسانی به شمار می رود.
جرم قتل از جرایمی است که نسبت به جان انسان صورت می گیرد و تنها در صورتی می توان وقوع آن را نکاتی درباره جرم قتل دانست که باعث سلب جان انسان شود و این امر درباره حیوانات و جانوران و گیاهان صدق نمی‌کند. به بیانی دیگر این عمل زمانی به عنوان جرم شناخته می شود که طبق دستور قانون نبوده و به طور غیر قانونی صورت گیرد و در مواردی که قانون حکم بر قصاص نفس شخصی دهد، شامل این جرم نمی گردد.

 

انواع قتل

با صلاحدید و توضیحات قانونگذار و قانون ، برای موضوع قتل سه نوع حالت کلی در نظر گرفته شده است:
۱) قتل عمد
۲) قتل شبه عمد
۳) خطای محض

نکاتی درباره قتل

آشنایی با قتل عمد

قتل در زبان عامیانه به عملی گفته می شود که توسط فرد با سوء نیت و نقشه ذهنی قبلی به عمل کشتن فرد دیگری بپردازد. از نکات حائز اهمیت در موضوع قتل این است که تنها در صورتی عمل اتفاق افتاده قتل به شمار می‌رود که توسط عمل رخ داده انسانی جان خود را از دست بدهد.

 

انواع شرایط رخداد عمل قتل به چهار نوع می باشد

  1. در صورتی که فرد با انجام عملی به طور مصمم برای کشتن فرد تلاش کند خواه عمل رخ داده کشنده باشد یا نباشد
  2. به هنگامی که فرد کاری را با قصد قبلی انجام می دهد و آن عمل کشنده باشد اما قصد کشتن فرد را نداشته باشد
  3. به هنگامی که فرد مرتکب قصد انجام جرم را نداشته باشد و عمل او نیز از نوع کشنده نباشد ولی به دلیل وضعیت متوفی آن عمل رخ داده باعث قتل وی شود
  4. به هنگامی که فرد قصد انجام جنایت را داشته باشد ولی نه دربرابر شخص خاصی مانند بمب گذاری در اجتماع

مجازات درنظر گرفته شده برای قتل عمد

طبق قانون مجازات جرم قتل عمد در تمامی انواع آن اعدام و قصاص نفس می باشد. رضایت اولیای دم متوفی در پرونده‌های قتل حرف اول را زده و در صورت اعلام رضایت توسط وی عمل قصاص تعدیل و به دیه تبدیل خواهد شد و طبق قانون ظرف مدت یک سال قمری باید دیه مشخص شده به خانواده متوفی پرداخت گردد و مرتکب نیز به حبس از ۳ تا ۱۰ سال محکوم می‌شود.

 

قتل شبه عمد به چگونه قتلی گفته می شود؟

مانند قتل عمد، قتل شبه عمد نیز شرایطی را در بر می گیرد که به بیان آن می پردازیم

  1. فرد مرتکب قصد انجام عملی را نسبت به فرد دیگر داشته باشد ولی قصد انجام قتل و کشتن فرد را نداشته باشد و رفتار آن جزء رفتار های کشنده نیز محسوب نشود
  2. هنگامی که فرد نسبت به عواقب انجام عمل مرتکب شده اش آگاهی نداشته و صرفا به به انجام آن پرداخته باشد
  3. هنگامی که فرد قاتل مرتکب اشتباه شده و عمل انجام شده از سر بی احتیاطی و بی دقتی وی رخ داده باشد

مجازات درنظر گرفته شده برای قتل های شبه عمد

با توجه به این نکته که در این نوع از قتل چون فرد به طور مستقیم از عمد انجام این عمل نپرداخته قانونگذار وی را مستوجب قصاص نمی داند و مرتبه پایین تر از قصاص را برای وی در نظر می‌گیرد
از این قبیل مجازات ها میتوان به پرداخت دیه مجازات حبس سه تا ده سال و سایر احکام موجود نام برد.

 

در چه صورت قتل رخ داده خطای محض شمرده می شود؟

  1. فرد در حالت بیهوشی و خواب باشد و مرتکب عمل قتل شود
  2. توسط فرد مجنون و یا صغیر (کوچکتر از سن قانونی) رخ دهد
  3. عملی که در آن فرد مرتکب جنایت بر متوفی را داشته باشد و نه انجام عملی را

مجازات قتل شبه عمد

مجازات های مطرح برای این قبیل قتل مانند قتل شبه عمد به مجازات های پایینتر از قتل نفس محکوم خواهند شد و معمولاً به پرداخت دیه محکوم می شوند با این تفاوت که در قتل شبه عمد فرد مرتکب ملزم به پرداخت دیه می باشد اما در قتل خطای محض ، عاقله (بستگان مرد فرد مرتکب که شامل پدر ، پدربزرگ ، پسر و غیره) ملزم به پرداخت دیه می باشند.

جرم قتل

نکات حائز اهمیت در جرم قتل

  1. سقط جنینی که منجر به فوت خود مادر شود مستوجب اشد مجازات بوده و بر آن اعمال می گردد
  2. رانندگی کردن بدون در دست داشتن مدرک گواهینامه بر رخ دادن قتل غیر عمد مستوجب تشدید میزان حکم دادگاه می باشد ولی به دلیل ممنوع بودن تعیین دو مجازات برای یک عمل صرفاً میزان مجازات اعمال شده افزایش پیدا میکند
  3. در جرایم قتل شبه عمد اعمال پرداخت دیه در صورت رضایت و خواست اولیای دم صورت می پذیرد.
  4. انجام هرگونه جنایت بدن متوفی برای از بین بردن ادله جرم رخ داده چه به دست خود شخص مرتکب و یا فرد دیگری به عنوان تعدد جرم شناخته شده و باعث افزایش مقدار مجازات معین گردیده می شود
  5. استفاده از هرگونه سلاح گرم و سرد در ارتکاب به قتل باعث تعدد و افزایش جرم شده و مجازات معین شده را افزایش میدهد

 

اجبار در انجام عمل قتل

اگر در انجام عمل قتل فردی توسط فرد دیگر مورد اجبار و دستور قرار گیرد و به دلیل اجبار به وجود آمده دست به جرم قتل بزند مرتکب قصاص شده و فرد اکراه کننده نیز به حبس ابد محکوم می شود
از تبصره های موجود در این موارد می‌توان به اینکه اگر فرد اجرا شونده کودکی به سن قانونی نرسیده و یا فردی دیوانه باشد فقط فردی که اجبار را ایجاد کرده محکوم شناخته شده و مورد مجازات قرار می گیرد.

جرایم قتلی که حکم قصاص برای آنها صادر نمی شود

در حالت های خاصی قانونگذار فرد مرتکب را با توجه به شرایط خاص موجود در شخص مستوجب اعمال مجازات قصاص نمی‌داند

  1. فرد مرتکب پدر یا جد پدری متوفی باشد
  2. فرد قاتل به سن قانونی رسیده باشد و یا دچار جنون باشد
  3. فرد متوفی دیوانه باشد
  4. فرد مرتکب قتل در حالت مستی بوده و به طور کل اختیار خود را از دست داده باشد و قصد قبلی برای مست بودن و انجام عمل قتل نداشته باشد
  5. فرد در حالت خواب و بیهوشی باشد و اقدام به قتل بکند فقط به پرداخت دیه مقتول محکوم می شود

 

وکیل جرم قتل

نقش وکیل در پرونده های کیفری قتل

در این گونه پرونده‌ها به دلیل اهمیت بسیار زیاد موضوع ، تخصص و مهارت وکیل موجود در پرونده از اصلی‌ترین و مهم‌ترین مسائل بوده و وکیل متخصص با استفاده از تخصص خود می تواند زندگی شخص را نجات دهد.
مجموعه ی عدل گو با داشتن کادری بسیار قوی از وکلا و مشاوران متخصص امور کیفری ، مفتخر به کسب موفقیت های قابل توجه می باشد. مجموعه عدل گو پاسخگویی ۲۴ ساعته به موضوعات نظر شما آماده خدمت رسانی می باشد. در صورت نیاز با شماره تماس های مجموعه حقوقی عدل گو تماس حاصل فرمایید.

تفسیرماده 16 قانون مجازات اسلامی:

تفسیرماده 16 قانون مجازات اسلامی: قصاص مجازات اصلی جنایات عمدی بر نفس، اعضاء و منافع است که به شرح مندرج در کتاب سوم این قانون اعمال می شود.

تفسیرماده 16 قانون مجازات اسلامی
١. ماده ۱۴ ق.م.ا ۱۳۷۰ مقرر میداشت: «قصاص، کیفری است که جانی به آن محکوم می شود و باید با جنایت او برابر باشد.»

۲. در ماده ۱۶ برخلاف قانون سابق مشخص شده است که قصاص، مجازات چه جرمی است.

۳. قصاص واژه عربی به معنای برابری و پیروی کردن است و این مجازات را به جهت که با جرم، برابر بوده و مجنی علیه در اعمال مجازات، از عمل جانی پیروی می کند قصاص می نامند (زراعت، ش.ق.م.ا ، کلیات، ص ۱۵۶)

۴. در بسیاری از قوانین جزائی کشورهای اسلامی مجازات اعدام برای قتل با سبق تصمیم و بینی شده است و برای قتل بدون سبق تصمیم مجازات حبس پیش بینی شده است و وات قصاص اعمال نمی شود. این در حالی است که قرآن و سنت بر اساس قانون اساسی این کشورها منشا قانونگذاری آنهاست.

۵. منظور از «جانی» شخصی است که مرتکب قتل یا ضرب و جرح دیگری می شود.

۶. حکم قصاص مستند به آیه «ولكم في القصاص حياة يا أولي الألباب» می باشد که غیرقابل خدشه است.

۷. رای وحدت رویه شماره 31_65/8/20 دیوان عالی کشور حاکی است؛ در مورد قتل عمدی اگر بعضی از اولیای دم، کبیر و بعضی دیگر صغیر باشند و اولیای دم کبیر تقاضای قصاص نمایند با تأمین سهم صغار از دیه شرعی می توانند جانی را قصاص نمایند.

تماس