نوشته‌ها

خیانت در امانت

مشاوره حقوقی خیانت در امانت :

خیانت در امانت از جمله جرایم علیه اموال است که در این مطلب پس از بیان ماده قانونی آن به برخی نکات مهم آن میپردازیم .
ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اشعار می‌دارد :

هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته ای از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یابی اجرت به کسی داده شده و بنا به این بوده است که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیا نزد او بوده ( یعنی امین ) آنها را به ضرر مالک یا متصرف آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد .

برای وقوع جرم خیانت در امانت چهار شرط باید وجود داشته باشد :

شروط تحقق جرم خیانت در امانت :

شرط اول : اشیای مذکور در ماده به شخص سپرده شده باشد .
شرط دوم : بنا بر این که مال سپرده شده مسترد ( بازگردانده ) شود یا به مصرف معین برسد .
شرط سوم : شخصی که مال نزد اوست ، مال را استعمال را تصاحب یا تلف یا مفقود کند .
شرط چهارم : استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کردن مال توسط امین به ضرر مالک یا متصرف باشد .

خیانت در امانت

توضیح شروط تحقق خیانت درامانت :

توضیح شرط اول : سپرده شدن اموال به امین :

به تصریح ماده قانونی ، مالی می تواند موضوع جرم باشد که منقول ( خودرو ) ، غیر منقول ( ساختمان ) ، سفته ، چک و ….. است .
بنابراین اگر موجر چک تضمینی که از مستاجر گرفته را پیش از موعد به اجرا بگذارد خیانت در امانت محقق است به تصریح ماده سپرده شدن در قالب هر عقدی می‌توان باشد بنابراین خیانت در امانت فقط در مورد عقد امانت نیست و بقیه عقود مانند عاریه ، وکالت و…. را نیز در بر می‌گیرد .
با توجه به لزوم سپرده شدن مال ، اگر شخصی مال متعلق به دیگری را بدون اینکه به وی سپرده شده باشد ، تصاحب ، تلف ، مفقود یا استعمال کند خیانت در امانت نیست . مثلا اگر یابنده مال گمشده ای را تصاحب کند خیانت در امانت محقق نشده .
برای تحقق خیانت در امانت سپرده شدن باید توسط کسی باشد که قانون چنین حقی را داشته باشد بنابراین اگر الف مال شخص دیگری یا مال مسروقه را به ب امانت دهد و ب آن را تصاحب ، تلف ، مفقود یا استعمال کند خیانت در امانت نیست .
سپردن عین مال شرط تحقق جرم نیست بلکه اگر مال به طور غیرمستقیم سپرده شده باشد نیز خیانت در امانت محقق است مثلاً اگر الف کلید انبار خود را که وسایلی در آن است را به ب بسپارد و ب آن وسایل را تصاحب تلف مفقود و استعمال کند جرم محقق است.

توضیح شرط دوم : استرداد یا به مصرف معین رساندن مال توسط امین :

با توجه به لزوم وجود این شرط در عقودی مانند قرض ، که مال به شخصی تملیک می‌شود و متعهد به پس دادن مثل یا قیمت آن می‌شود .
در صورتی که شخص از پس دادن یا مثل قیمت آن خودداری کند خیانت در امانت نیست و فقط جنبه حقوقی دارد .

توضیح شرط سوم : استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کردن مال توسط امین :

در صورت تحقق شرایط بالا استعمال تلف تصاحب یا مفقود کردن عمدی مال توسط امین باعث وقوع جرم خیانت در امانت است .
استعمال کردن به این معنی است که امین مالی را مورد استفاده قرار دهد استعمال با بقای عین مال نیز ممکن است مثلا اگر امین ماشینی را برای مسافرت عاریه بگیرد اما با ماشین بدون اجازه مالک مصالح ساختمانی حمل کند خیانت در امانت محقق است .
تلف کردن اعم از جزء یا کل مال است بنابراین اگر امین بخشی از مال را تلف کند خیانت در امانت رخ داده و همچنین اتلاف اعم از این است که به مباشرت باشد مانند اینکه امین حیوان متعلق به دیگری را بکشد یا مسبب آن شود مانند اینکه یک حیوان را در قفس حیوانات درنده قرار دهد .
منظور از تصاحب برخورد مالکانه کردن با مال است . مثلا اگرالف مال را به ببدهد و سپس تقاضای بازگرداندن مال را بکند ولی ب آن را پس ندهد چون پس ندادن مال برخورد مالکان کردن با مال است لذا خیانت در امانت محقق است .
مفقود نمودن نیز به این معنی است که بدون تصاحب یا تلف کردن مال دستیابی به آن را برای صاحبان غیرممکن سازد . مانند این که عمداً انگشتری را به درون چاهی بیاندازد .
خیانت در امانت با ترک فعل هم محقق می شود مانند اینکه این که امین عمداً به حیوان سپرده شده به او غذا ندهد تا حیوان تلف شود .

مشاوره حقوقی خیانت در امانت
توضیح شرط چهارم : ضرر دیدن مالک :

خیانت در امانت ازجرایم مقید به نتیجه است یعنی تصاحب ، استعمال ، تلف یا مفقود کردن مال باید به ضرر مالک باشد .
مثلا اگر امین گوسفند در حال مردن را بکشد تا مالک از گوشت آن استفاده کند در اینجا گوسفند تلف شده ولی چون ضرری به مالک وارد نشده لذا خیانت در امانت محقق نیست .

کاهش مجازات خیانت در امانت طبق قانون کاهش مجازات حبس تعزیری :

با توجه به ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و تبصره مصوب ۱۳۹۹ در حال حاضر جرم خیانت در امانت جرم قابل گذشت دانسته شده و مجازات آن از شش ماه تا سه سال حبس به سه ماه تا یک و نیم سال حبس کاهش یافته است .
اما نکته قابل توجه اینکه چنانچه دادگاه با وجود شرایط مجازات ۳ ماه را برای محکوم در نظر بگیرد مکلف است طبق تبصره ماده ۶ قانون صدر الذکر حبس را به مجازات دیگری جایگزین کنند مثلا جزای نقدی بنابراین مجازات جرمی که تا همین چند ماه پیش نهایتا ۳ سال حبس بود در حال حاضر می‌توان با پرداخت یک جزای نقدی اعمال و برطرف نموده شود .
در صورت نیاز به وکیل متخصص کیفری در خصوص این گونه جرایم می توانید از طریق راه های ارتباطی با وکلای متخصص مجموعه حقوقی عدل تماس حاصل فرمایید .

تماس