نوشته‌ها

دعوای تصرف : دسته بندی دعاوی به مالکیت و تصرف یک دسته بندی فرعی از دعاوی غیر منقول است. مالکیت یعنی رابطه ای که بین شخص و یک چیز مادی به وجود آمده و قانون از آن دفاع می‌کند و آن را محترم می شمارد. ضمناً به شخص اجازه و توانایی دائمی و مطلق استفاده کردن از آن مال را می‌دهد و تصرف عبارت است از استیلای مادی و عرفی انسان بر یک مال به قصد استفاده و نفع بردن از آن البته در قوانین تعریف خاص و مشخصی از تصرف نداریم.

بنابراین مهمترین رکن و عنصر تشکیل دهنده تصرف حالت و ارتباط مادی می باشد که بین انسان و مال به وجود می‌آید و موجب می‌شود آن شخص بتواند بدون هیچ مانعی اراده خود را در مورد آن مال به اجرا بگذارد وهر تصمیمی در خصوص مال خود بگیرد .

تصرف از نظر حقوق مدنی عبارت است از اینکه مالی اعم از منقول یا غیرمنقول تحت اختیار و تصرف کسی باشد و بتواند نسبت به آن در حدود قانون تصمیم بگیرد و نشان دهنده این است که این مال از آن اوست و مدعی باید برای به دست آوردن و تصرف مالی که نزد او می باشد صرفاً اقامه دعوا کند و ادله اثبات دعوا در صورت وجود استفاده کند تا مرجع قضایی حکم به نفع او بدهد و مدتی را به عنوان مالک یا متصرف حقیقی آن مال بداند.

دعوای تصرف

انواع تصرف

 

تصرف بر 2 نوع است :

  1. تصرف مادی : تصرف مادی تصرفی است که اثار مالکیت در مال قابل مشاهده باشد یعنی سلطه و اقتدار خارجی است .مثلا شخم زدن یا برداشت محصول .
  2. تصرف معنوی : تصرف معنوی تصرفی است که اثار مالکیت در مال قابل مشاهده نباشد اما مدارک حقوقی اقتضا مالکیت او را داشته باشد یعنی تصور داشتن حق نسبت به ان . مانند اینکه ملکی به ارث منتقل گردیده و یا حکم دادگاه مبنی بر تملک بر ان مال وجود داشته باشد.

تصرفی دلیل مالکیت است که 2 شرط اساسی داشته باشد :

تصرف به عنوان مالکیت باشد:

تصرف به عنوان غیر یا از طرف غیر. مثل تصرف ولی در اموال مولی علیه و یا تصرف مستاجر در عین مستاجره دلیل مالکیت نیست و اگر متصرف بخواهد تصرف خود را دلیل مالکیت قرار دهد باید به عنوان مالکیت هم متصرف باشد.

بنابراین کسانی که به عنوان امین یا نماینده دیگری مالی را در تصرف دارند مالک آن محسوب نمی شوند مثلاً اگر پدری به عنوان ولایت بر فرزند خود در اموال او تصرف کند در برابر فرزند یا دیگران نمیتواند به تصرف خود استناد کند و مدعی مالکیت شود و از آنان بخواهد که خلاف اماره تصرف موجود را در دادگاه ثابت کنند. زیرا در این گونه موارد عرف آن اموال را از آن کسی می داند که به حساب یا دستور او دیگران اقدام به تصرف کرده اند.

تصرف باید مشروع باشد :

تصرفی به ظاهر مشروع است که سابقه آن روشن نباشد کسی که به قهر و زور بر مالی مسلط شود حق استفاده از اماره تصرف را ندارد زیرا حقوق از متجاوز حمایت نمی‌کند و تصرف مشروع را محترم می‌دارد در این فرض نیز متصرف نیازی به اثبات مشروع بودن تصرف خود ندارد و کسی که خلع ید او را می‌خواهد برای بی اثر ساختن اماره قانونی باید اثبات کند که متصرف از راه مشروع به مال دست پیدا نکرده است بنابراین تصرف باید مشروع باشد ولی متصرف نیازی به اثبات آن ندارد.

دعاوی تصرف شامل تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق بوده و ممکن است به صورت کیفری یا حقوقی مطرح شوند.

دعوای تصرف عدوانی :

تصرف عدوانی ازجمله جرایم شایعه علیه اموال و مالکیت است. در ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است دعوای تصرف عدوانی عبارت است از ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می کند.

از این تعریف می‌توان اینگونه استنباط کرد که در دعوای تصرف عدوانی الزامی نیست که متصرف حتما مالک باشد و اینکه اگر متصرف به حکم و یا دستور مراجع ذیصلاح مال غیر منقول را تصرف کرده باشد تصرف عدوانی نیست .

همچنین مال تصرف شده باید غیر منقول باشد و چنانچه مال منقول باشد خارج از موضوع درباره تصرف می باشد ضمن اینکه خواهان نیز اعاده تصرف خود را نسبت به مال غیر منقول مورد تصرف درخواست نماید در غیر این صورت دادگاه تکلیفی به اقدام ندارد .

در دعوای تصرف عدوانی رسیدگی به تصرف مستقل و بدون توجه به مالکیت انجام می‌گیرد و به این ترتیب ممکن است حکم به رفع تصرف علیه کسی صادر شود که خود مالک مال است و اما منظور از عدوانی بودن آن است که تصرف به غیر وسیله قانونی باشد.

وکیل دعاوی تصرف :

موفقیت در دعاوی تصرف امری دشوار و سخت است که نیازمند مشورت با وکیل است .در صورت نیاز به وکیل متخصص ملکی از طریق راه های ارتباطی با گروه وکلای عدل گو تماس بگیرید .

خلع ید:

میخواهیم در این مطلب به بررسی دعوی خلع ید و نحوه شکایات و دادرسی آن بپردازیم پس در ادامه با ما همراه باشید.

معنی و مفهوم :

به دعوایی که در آن مالک مال غیر منقول برای پایان دادن به تصرف غیر قانونی متصرف در دادگاه اقامه دعوا می کند .
در این دعوا مالک با ارائه دلایل و سند مالکیت به دادگاه محل استقرار مال غیرمنقول مراجعه کرده و دادخواست طرح می‌کند و سپس علیه متصرف مال طرح دعوا می کند.
خلع ید در معنای عام:
خلع ید در معنای عام به3 دعوی تقسیم می شود.

  1. تخلیه اخص: که مالک خواستار رفع تصرف از ملک خود است
  2. تخلیه ید که خواهان مدعی است ادامه تصرفات خوانده خلاف قرارداد است.
  3. تصرف: که شامل دعوی مزاحمت و ممانعت از حق و تصرف عدوانی میباشد.خلع ید

اشتراکات و اختلافات با تصرف عدوانی

در دعوای خلع ید و تشریفات دادرسی باید رعایت شود اما در تصرف عدوانی لازم نیست
در دعوای خلع ید اجرای احکام مدنی ابتدا باید حکم قطعی صادر و سپس اجرا شود اما تصرف عدوانی بلافاصله و فوراً قابلیت اجرا دارد.
اما در ارتباط با وجه شباهت آنها می‌توان گفت هر دو دعوا قابل تجدیدنظرخواهی هستند.

هزینه دادرسی :

این دعوی جزو دعاوی مالی بوده اما دعاوی تخلیه ید ، تصرف عدوانی و ممانعت از حق و مزاحمت دعوای غیرمالی محسوب می‌شوند.

 کسانی که حق شکایت در این‌گونه دعاوی را دارند:

در دعوای تصرف عدوانی شاکی لزوماً مالک نیست بلکه شاکی می تواند اشخاصی چون مستاجر ، خادم و هرکسی که در جایگاه نماینده یا به عنوان امانت دار متصرف مال دیگران است در جایگاه قائم مقامی مالک می تواند اقامه دعوا کند.
اما در دعوی خلع ید افراد ذینفع ، نماینده قانونی یا وکیل می توانند اقامه دعوا کنند.

 

خلع ید از ملک مشاع:

هر گاه یکی از شرکا ملک مشاع را تصرف کند این تصرف باید همراه با اذن همه شرکا باشد در غیر این صورت هر یک از شرکا می‌توانند نسبت به تصرف اقامه دعوا کنند.

ارکان دعوا:

این دعوی ۴ رکن دارد که برای اقامه دعوا ضروری هستند و دادگاه بر اساس این ارکان رسیدگی را آغاز می‌کند و در صورت عدم وجود هر یک از آنها امکان پیشبرد پرونده کاهش می یابد.
این ارکان عبارتند از:

  • مالکیت خواهان
  • غیر منقول بودن مال مورد ادعا
  • تصرفات خوانده
  • غیرمجاز بودن تصرفات خوانده

نکته: مبنای  این دعوی غصب است که ریشه فقهی و شرعی دارد.

وکیل خلع ید:

اثبات مالکیت مال غیر منقول و تصرف  امری سخت و دشوار است پس نیازمند مشورت با وکیل متخصص در این امور است زیرا وکیل امور ملکی با دانش و تجربیات خود در این زمینه می تواند به بهترین صورت از حقوق موکل دفاع کند. در صورت نیاز به وکیل متخصص امور ملکی از طریق راه های ارتباطی با وکیل نادری تماس بگیرید.

تماس