تفسیر قانون مدنی

قانون مدنی به نحوی مادر علم حقوق و مادر همه قوانین است. در قانون مدنی به گونه ای برای همه امور ماده و راه حلی پیش‌بینی شده است.
قانون مدنی در سه جلد: جلد اول در اموال، جلد دوم در اشخاص، جلد سوم در ادله اثبات دعوا که هر کدام در زیرمجموعه های مختلف و گسترده ای تقسیم بندی می شود، است .

اکنون به طور مختصر به توضیحات و محتویات این قانون مهم و کاربردی می پردازیم.
در ابتدا باید این نکته را بیان کرد که قانون گذار نخست در ماده ۱ تا ۱۰ قانون مدنی سخن از انتشار و اجرای قوانین به طور آن به میان می آورد.

طبق ماده ١: مصوبات مجلس شورای اسلامی و نتیجه همه پرسی پس از طی مراحل قانونی به رئیس جمهور ابلاغ می‌شود. رئیس جمهور باید ظرف مدت ۵ روز آن را امضا و به مجریان ابلاغ نماید و دستور انتشار آن را صادر کند و روزنامه رسمی موظف است ظرف مدت ۷۲ ساعت پس از ابلاغ آن را منتشر نماید.
با توجه به تبصره ماده فوق اگر رئیس جمهور از این وظیفه خودداری کند رئیس مجلس می تواند به روزنامه رسمی دستور دهد آن مصوبه را طی مدت ۷۲ ساعت منتشر کند.

همچنین مطابق ماده ۲ ، قوانین پس از انتشار آن ها ۱۵ روز بعد لازم الاجرا خواهد بود. همچنین انتشار قانون حتما باید در روزنامه رسمی انجام شود.
این نکته بسیار حائز اهمیت است است که قانونی که وضع می شود مربوط به آینده و جرائمی که بعد از وضع این قانون صورت می پذیرد می شود و جرائم قبل از وضع قانون را شامل نمی شود.

در رابطه با جلد اول این کتاب که صحبت از اموال است موارد و توضیحات زیر را شامل می شود:

  • توضیح اموال و مالکیت
  • حقوقی که اشخاص به واسطه مالی که دارند برایشان ایجاد می شود
  • درباره عقود، الزامات و تعهدات
  • موضوعاتی که احکام فسخ معاملات را بررسی میکند
  • مباحثی که مربوط به ارث، وصیت و سهم الارث افراد می شود

همانطور که یک جلد دوم این قانون همه امورات مربوط به شخص و حقوق وی را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد که عبارتند از:

  • تابعیت و اقامتگاه افراد
  • شرایط اثرات نکاح و طلاق شامل مهریه نفقه موانع نکاح، عده، اقسام طلاق و تکالیف زوجین نسبت به هم و … می شود.
  • موارد عزل و نصب قیم و قیمومیت

در آخرین جلد کتاب ادله اثبات دعوا بیان می شود که عبارتند از:
شرایط و آثار اقرار
درباره شهادت ، امارات و قسم
با توجه به توضیحات ذکر شده در قانون مدنی از هر مبحث لازمی سخن به میان آمده و این قانون بسیار مهم و لازم است .

تماس